Article in other languages:
- Klinker
- Vokal
- صوت_علة
- Vocal
- Галосны_гук
- Гласни_звукове
- དབྱངས་ཡིག
- Vogalenn
- Samoglasnik
- Vocal
- پیتی_بزوێن
- Samohláska
- Уçă_сасăсем
- Vokal_(sprog)
- Vokal
- Φωνήεν
- Vowel
- Vocal
- Vokaal
- Vocal
- واکه
- Vokaali
- Voyelle
- Fokaal
- Fuaimreag
- Vogal
- תנועה_(פונולוגיה)
- स्वर_वर्ण
- Samoglasnik
- Vwayèl
- Magánhangzó
- Vokal
- Vokalo
- Vocale
- 母音
- Vokal
- ხმოვანი
- 홀소리
- Bogalen
- Vokal
- Kleenker
- Moleli
- Patskanis
- Vokal
- Tzilīnitl
- Klinker_(klank)
- Vokal
- Vokal
- Samogłoska
- Vogal
- Hanllalli
- Vocală
- Гласные
- Samoglasnik
- Vowel
- Samohláska
- Samoglasnik
- Самогласник
- Vokal
- Vokali
- สระ_(สัทศาสตร์)
- Голосний_звук
- Voyale
- Tiringgan
- וואקאל
- 元音
Vokalo esas pronuncuro. Kande on produktas vokalo, en pronunco-truo ne existas obstrukti formata da sono-labii, lango, denti, labii od altro. Tatempe aero-fluo iranta ek pulmoni povas trairar libere.
Un vokalo povas esas silabo di ula linguo, ma konsonanto devas havar preske sempre un vokalo kun lu.
La poziciono e la formo di lango e la labii altrigas qualesi di pronunco-truo, lore produktesas diversa soni. Vokali klasifikesas segun frontaleso (palataleso) e dopaleso (velareso), e segun klozeso e aperteso di pronunco-loko. Anke la posturo di labii efektigas, por exemplo, ronda vokalo havas mikra truo.
En horizontala dimensiono vokalo povas esar
- fronta (palatala) – intera – dopa (velara).
En vertikala dimensiono vokalo povas esar
- klozita – meza – apertita od
- klozita – mimeza – miapertita – apertita.
Segun posturo di labii vokalo povas esar
- ronda (labiala) – mironda – vasta (nelabiala) od
- ronda (labiala) – mironda – mivasta – vasta (nelabiala).
Por exemplo, la vokali di Ido esas
| litero | horizontale | vertikale | labii |
|---|---|---|---|
| a | dopa | apertita | vasta |
| o | dopa | meza | ronda |
| u | dopa | klozita | ronda |
| e | fronta | meza | vasta |
| i | fronta | klozita | vasta |
Lingui di mondo havas anke vokali, quale
| litero | horizontale | vertikale | labii |
|---|---|---|---|
| ä | fronta | apertita | vasta |
| ö | fronta | meza | ronda |
| ü | fronta | klozita | ronda |
Pluse kompleta vokali, en lingui di mondo esas reduktita vokali. Li pronuncesas generale meze en muzelo(?). Ofte li havas anke ula nuanco di ula vokalo kompleta.
Ultempe liquido-konsonanto (lateralo o tremulanto) povas posedar funciono di vokalo e funcionas kom parto formacinta silabo, por exemplo, en Cheka vorto vlk ‘volfo’ l (lateralo) lasas aero-fluo pasar tra lateri di lango, ed en Kroata familio-nomo Prso tremulanto r lasas aero-fluo ruptante pasar preter apexo(?).
Lingui havas anke diversa diftongi qui pronuncesas kam un sono.
Questions for article: la mezvastaj vokaloj